خطوط فشار قوی

نکته‌های مهم در ترسیم دیاگرام‌های خطوط فشارقوی بیشتر مربوط به نوع خط، نوع و سطح ولتاژ، موقعیت جغرافیایی، تعداد مدار، تجهیزات نصب شده در خط، نقاط خاص مانند جابجایی فاز، تغییر نوع خط، هادی، کابل، آرایش، طول خط، فاصله با دیگر قسمت‌ها یا حریم، سیستم‌های حفاظتی، سیستم‌های ارت، روش اتصال به خطوط یا پست‌ها و غیره می‌شود.

همانند موارد شرح داده شده در بخش نیروگاه و پست‌ها، نیاز سنجی اولین قدم در طراحی و احداث خطوط فشارقوی است. برای این کار ابتدا باید دلایل به اندازه‌ی کافی وجود داشته باشد. خطوط فشارقوی به علت‌های مختلفی از جمله اتصال نیروگاه یا پست جدید به شبکه، توسعه‌ی شبکه، افزایش پایداری شبکه، ایجاد تغییر در خطوط قدیمی و … احداث می‌شوند.

نقشه GIS

بحث نیاز سنجی با مطالعه‌ی شبکه‌ی فعلی و استناد به دیاگرام‌های دیگر از جمله G.I.S آغاز می‌شود. با قطعی کردن تصمیم برای احداث یک خط جدید، بررسی تاسیسات موجود و انتخاب بهترین مسیر می‌تواند هزینه‌ها را به شدت تحت تاثیر قرار دهد.

سطح ولتاژ، نوع ولتاژ، مسافت و محل احداث از عوامل مهم در انتخاب نوع خط هستند. خطوط فشارقوی در اکثر اوقات به صورت هوایی اجرا می‌شوند اما در محیط‌هایی که  این امکان وجود نداشته باشد، خطوط کابلی و خطوط گازی راه‌های جایگزین خواهند بود. این شبکه‌ها می‌توانند به صورت مستقیم در زمین دفن شده و یا در کانال‌های خاصی قرار بگیرند.

خطوط زمینی انتقال برق

در دیاگرام‌های مربوط به خطوط زمینی کابلی یا گازی، موقعیت جغرافیایی کل مسیر، اطلاعات بستر دفن یا قرارگیری، اندازه‌ها مانند عمق دفن، فاصله از طرفین، نقاط جابجایی، نصب تجهیزات، طول واحدها، فاصله با مدارها و تاسیسات دیگر، موقعیت جغرافیایی نقاط مفصل، تغییر سایز، تغییر نوع کابل و … بسیار اهمیت دارند.

کابل فشار متوسط

در خطوط هوایی این اطلاعات مربوط به موقعیت جغرافیایی کل مسیر، اطلاعات تاورها، هادی‌ها، مقره‌ها، آرایش و تعداد مدار، سیستم زمین، حریم‌ها، تعداد مدارها، موقعیت جغرافیایی نصب تجهیزات، نقاط جابجایی فاز، تغییر سایزهادی و … می‌شود.

در طراحی خطوط فشار قوی علاوه بر انتخاب نوع خط، نوع ولتاژ و سیستم انتقال آن نیز بسیار مهم است. در شبکه‌های معمول از انتقال ولتاژ متناوب به صورت سه‌فازه استفاده می‌شود اما روش‌های دیگری مانند انتقال ولتاژ بالای DC با تعداد هادی‌های کمتر نیز وجود دارد.

خطوط انتقال فشار قوی دی سی

با کنارهم قرار دادن اطلاعات مهمی مانند تاسیسات الکتریکی و غیر الکتریکی موجود، نوع ولتاژ، سطح ولتاژ، اطلاعات جغرافیایی محل احداث، تعداد مدارهای مورد نیاز، میزان توان عبوری از خط و … می‌توان به یک جمع بندی کلی برای طراحی خطوط فشار قوی دست پیدا کرد.

HVDC

این اطلاعات به صورت‌های مختلف در دیاگرام‌ها ترسیم شده و در اختیار شرکت‌های مجری قرار داده خواهد شد. تصویر کنید نیاز باشد تا یک خط فشار قوی هوایی از نوع جریان متناوب بین دو نقطه احداث شود. برای اینکار ابتدا یک دیاگرام جامع از مسیر عبور به صورت جغرافیایی تهیه می‌شود.

در نظر داشته باشید که یک خط در مسیر خود ممکن است با رودخانه‌ها، جنگل‌ها، جاده‌ها، تاسیسات آب، گاز و … برخورد کند.در این دیاگرام با دقت مشخص می‌شود که خط از چه مسیری عبور کرده و نسبت به عوامل طبیعی و تاسیسات دیگر چه شرایطی و فاصله‌هایی دارد.

هر یک از موارد ذکر شده از نظر فاصله با خطوط برق دارای قوانین خاصی هستند که باید در ترسیم دیاگرام جغرافیایی قبل از اجرا لحاظ شود. از طرفی مسیر عبور خط تا حد زیادی ساختار مکانیکی مانند اندازه و ارتفاع تاورها، نوع و تعداد مقره‌ها، خصوصیات سیم حفاظتی، فونداسیون و … را مشخص می‌کند.

با قطعی شدن مسیر عبور خط، محسبات الکتریکی و غیر الکتریکی انجام شده و دیاگرام‌های مربوط به تاورها، مقره‌ها، آرایش شبکه، سیستم زمین، هادی حفاظتی و … ترسیم می‌شود. علاوه بر تاورها، ایزولاتورها یا مقره‌ها نیز در خطوط انتقال بسیار مهم هستند. مقره‌ها به دو شکل کلی واحدهای جداگانه یا یکپارچه در خطوط استفاده می‌شوند.

خطوط انتقال برق

مهمترین دیاگرام در احداث خطوط فشار قوی، دیاگرام موقعیت جغرافیایی است. در این دیاگرام تعداد تاورها، محل قرارگیری آن‌ها، نوع آن‌ها، هادی و یراق‌آلات استفاده شده، سیم گارد و … به صورت کامل مشخص می‌شود. علاوه بر این دیاگرام، از موارد دیگری مانند فونداسیون، ساخت تارو، روش احداث و کنارهم قرار دادن یراق‌آلات و … نیز استفاده می‌شود.در مدل جداگانه، تعداد واحدها بر اساس ولتاژ خط انتخاب شده و به یکدیگر متصل می‌شوند. در این روش ممکن است برای عاق کردن یک فاز از چندین مقره‌ی به هم متصل شده استفاده شود. در طرف مقابل مقره‌های یکپارچه قرار دارند. این مقره‌ها برای نصب در خطوط با ولتاژ مشخص طراحی شده و بدنه‌ای کاملا یکپارچه دارند.

مقالات فوق برگرفته از کتاب پلن های الکتریکی، تالیف مثلث زرد است.