فلوتر الکترونیکی:

در فلوترهای ساچمه‌ای، فلوترهای دو جزئی و فلوترهای مغناطیسی تغییرات سطح مایع باعث جابه‌جایی مکانیکی و در نتیجه باز و بسته شدن پلاتین‌ها  می‌شد. برای حذف قطعات مکانیکی و مشکلات ناشی از آن، جلوگیری از ایجاد سوراخ در بدنه‌ی مخزن، کنترل ساده‌تر سطح مایعات شیمیایی، مایعات خیلی داغ، خیلی سرد و … می‌توان از فلوترهای الکترونیک استفاده کرد. در تصویر زیر یک نمونه فلوتر الکترونیک ABB را مشاهده میکنید.


لازم به ذکر است که ایجاد سوراخ در قسمت‌های جانبی مخزن جهت نصب فلوتر با توجه به ابعاد و نوع آن می‌تواند مشکل ساز باشد. به عنوان مثال کنترل فشار وارد شده بر جداره و آب بندی کردن آن در یک مخزن چند صدهزار لیتری با یک مخزن هزار لیتری بسیار متفاوت است.

با توجه به این‌که اغلب مایعات می‌توانند هادی جریان الکتریکی باشند، این فلوترها بر اساس عبور جریان به صورت مستقیم، توسط چند الکترود از داخل مایعات طراحی شده‌اند. به این ترتیب با قرار دادن الکترودها در ارتفاع‌های مختلف می‌توان سطح مایع را به خوبی مشخص کرد.

در نظر داشته باشید که عبور جریان الکتریکی از داخل مایع باید به صورت کاملا ایمن انجام شود. به همین علت در فلوترهای الکترونیک از یک ولتاژ و جریان بسیار پایین و ایزوله از شبکه‌ی برق استفاده می‌شود.

جریان الکتریکی ذکر شده در حد چند میلی آمپر با ولتاژ کمتر از ۵۰ ولت بوده و برای انسان و موجودات زنده هیچ خطری ایجاد نمی‌کند. قابل ذکر است که جهت جلوگیری از خوردگی در فلزات مخصوصا الکترودها این جریان از نوع متناوب می‌باشد. طبق تصویر، فلوتر الکترونیک به تغذیه‌ی الکتریکی نیاز داشته و دارای یک یا چند خروجی دیجیتال می‌باشد.

فلوترهای الکترونیک از نظر نوع و تعداد الکترودها، نوع و تعداد خروجی‌های الکتریکی و کمیت‌های قابل تنظیم در مدل‌های بسیار متنوعی ساخته می‌شوند.

قبل از بررسی مدل‌های مختلف بهتر است عبارت الکترود را تعریف کنیم. در این بخش الکترود به معنی فلزی است که برای عبور جریان الکتریکی طراحی شده است. این قطعه باید در طول مسیر نسبت به بدنه‌ی مخزن و الکترودهای دیگر عایق باشد. الکترودها در فلوترهای الکترونیک به دو صورت یک‌پارچه و جداگانه ساخته می‌شوند.

در مدل‌های یک‌پارچه، الکترودها با طول‌های مختلف در کنار هم قرار داده شده و نسبت به یکدیگر عایق می‌شوند. در نظر داشته باشید فقط چند سانتی متر انتهای الکترودها فاقد عایق بوده و می‌توانند جریان را به داخل مایع تزریق کنند. در تصویر زیر الکترودهای یک پارچه را مشاهده می کنید.

برای نصب این مجموعه الکترود باید در سطح بالایی مخزن یک سوراخ ایجاد کرده و  آن‌ها را وارد مخزن کنیم.  برای نصب این مدل نیازی به وارد کردن کابل فرمان به داخل مخزن نمی‌باشد. ایراد اصلی این نوع الکترود محدود بودن طول آن‌هاست. به عبارت ساده‌تر نمی‌توان از این الکترودها برای کنترل سطح مایع در مخازن با ارتفاع زیاد استفاده کرد.

در تصویر، یک نمونه از الکترودهای تکی را مشاهده می‌کنید. تعداد این الکترودها به نوع فلوتر بستگی داشته و می‌تواند دو، سه و یا بیشتر باشد. برای نصب الکترودهای تکی در مخزن از سیم یا کابل با طول‌های مختلف به نحوی استفاده می‌شود که در طول مسیر الکترودها نسبت به یکدیگر و بدنه‌ی مخزن عایق شوند. قابل ذکر است که در صورت فلزی بودن بدنه‌ی مخزن می‌توان سیم یکی از الکترودها با عنوان الکترود مشترک را به بدنه متصل کرد. با این کار بدنه‌ی مخزن نقش الکترود مشترک را پیدا کرده و نیازی به وارد کردن سیم و الکترود مشترک به داخل مایع نمی‌باشد. در فلوترهای الکترونیک تعداد و نوع پلاتین‌ها از نظر نرمال باز، نرمال بسته و یا چنج آور با توجه به مدل و برند متفاوت است.

تعداد پلاتین‌ها در اصل با تعداد الکترودها و سطح‌های قابل کنترل رابطه‌ی مستقیم دارد. به عنوان مثال در تصویر، اتصال الکتریکی فلوتر با دو، سه و پنج الکترود برای کنترل یک یا چند پمپ را مشاهده می‌کنید. صدور فرمان پر کردن یا خالی کردن مخزن با توجه به وضعیت پلاتین‌های فلوتر مشخص می‌شود. در گزینه‌ی (a) ، یک فلوتر با دو الکترود و یک پلاتین نرمال باز برای خالی کردن مخزن، (b) یک فلوتر با سه الکترود و پلاتین چنج آور برای پر کردن مخزن، (c) یک فلوتر با پنج الکترود و یک پلاتین چنج آور و دو پلاتین آلارم و (d) دو فلوتر با سه الکترود و پلاتین نرمال باز جهت پر و خالی کردن مخزن را مشاهده می‌کنید.

قبل از تهیه‌ی فلوتر الکترونیک باید تغذیه، کمیت‌های قابل تنظیم، تعداد الکترودها و طول کابل قابل اتصال به الکترودها را با توجه به تأسیسات تعیین کنیم. از نظر ولتاژ تغذیه این قطعه می‌تواند به صورت تک رنج و یا U.C با یک بازه‌ی ولتاژ به صورت AC و DC انتخاب شود. محل اتصال ولتاژ تغذیه معمولا با ترمینال‌های A1 و A2 مشخص می‌شود.

کمیت‌های قابل تنظیم با توجه به برند و مدل متفاوت بوده و می‌تواند شامل حساسیت، زمان تأخیر در وصل، زمان تأخیر در قطع و تغییر وضعیت پلاتین باشد. میزان حساسیت بر اساس مقاومت روی بدنه‌ی فلوتر درج شده و با یک ولوم، قابل تنظیم می‌باشد. این ولوم با عبارت Sence و مقادیر متفاوت بر حسب اهم یا کیلو اهم مشخص می‌شود. این کمیت در اصل به نوع مایع و میزان هدایت الکتریکی آن بستگی داشته و بعد از سیم‌بندی و وصل تغذیه حتما باید تنظیم شود. زمان‌های تأخیر در قطع و تأخیر در وصل می‌تواند به صورت ثابت و یا قابل تنظیم باشد. در مدل‌های قابل تنظیم معمولا دو ولوم روی بدنه‌ی فلوتر تعبیه شده است. این ولوم‌ها با عبارت های On-Delay و Off-Delay بر حسب ثانیه مشخص می‌شوند.

در قسمت قبل اشاره شده که استفاده از فلوتر برای صدور فرمان پر کردن و یا تخلیه کردن مخزن به نوع پلاتین آن بستگی دارد. در صورت استفاده از فلوترهای معمولی باید بر اساس نوع دستور از پلاتین بسته و یا باز آن استفاده کنیم اما در فلوترهای قابل تنظیم می‌توان وضعیت صدور فرمان را با یک کلید از روی بدنه تغییر دارد. در این مدل‌ها دیگر پلاتین‌های متعدد روی دستگاه وجود نداشته و سیم‌بندی ساده‌تر می‌شود.

تعداد الکترودها می‌تواند بین دو تا پنج عدد بوده و با توجه به برند و مدل فلوتر انتخاب شود.  در نظر داشته باشید که هر یک از این الکترودها دارای ترمینال مشخصی روی بدنه‌ی فلوتر بوده و از نظر موقعیت نیز باید به صورت صحیح در مخزن قرار داده شود.

طبق تصویر، الکترود مشترک یا C در پایین ترین نقطه قرار داشته و در صورت فلزی بودن بدنه‌ی مخزن می‌تواند به آن متصل شود. الکترود حداقل یا MIN در پایین سطح کنترلی و الکترود حداکثر یا MAX در بالاترین سطح نصب خواهد شد. طول کابل قابل اتصال به الکترودها با توجه به ولتاژ و جریان خروجی فلوتر تعیین می‌شود. این مقدار با توجه به برند و مدل می‌تواند بین ۱۰ تا ۱۰۰۰ متر متغیر باشد.

دوره ی تصویری تجهیزات کنترل و فرمان