مرکز آلارم Annunciator, Annunciator Window, Annunciator Panel

در مقالات قبلی با ساختمان و کاربری چراغ‌های سیگنال معمولی و مجتمع یا چندتایی آشنا شدیم. این موارد برای نمایش تعداد محدودی آلارم نورانی با انعطاف بسیار پایین در تابلو برق‌ها استفاده می‌شوند. در صورتی که تعداد آلارم‌های بیشتری وجود داشته باشد و ما بخواهیم آن‌ها را به صورت متمرکز نصب کنیم، گزینه‌ی بعدی استفاده از پنجره آلارم است. طبق تصویر زیر، پنجره آلارم در واقع یک قاب واحد است که در آن تجهیزات اخباری و کنترلی به صورت متمرکز قرار می‌گیرند. این قاب با ابعاد مختلف در شکل‌های مربع و مستطیل بوده و ضمن تمرکز اعلان‌ها، حجم تابلو را نیز کاهش می‌دهد.

در تصویر زیر، تعدادی از تجهیزات اخباری و فرمانی که می‌توان در رنگ‌ها و مدل‌های مختلف در پنجره آلارم یا مرکز آلارم استفاده کرد را مشاهده می‌کنید. در این تصویر گزینه ی (a) چراغ سیگنال یک واحدی یا مربع، (b) چراغ سیگنال دو واحدی، (c) چراغ سیگنال سه واحدی، (d) چراغ سیگنال دایره ای، (e) شستی، (f) سلکتور سوئیچ، (g) کلید قابل کنترل با سوئیچ و (h) آلارم صوتی یا بیزر می باشد.

قسمت بیرونی پنجره آلارم معمولا قابل پرینت بوده و ضمن این‌که چراغ‌ها می‌توانند دارای ابعاد و رنگ متنوع باشند، می‌توان نوع اعلان را دقیقا روی آن‌ها چاپ کرد. با این کار با روشن شدن هر لامپ، نوشته‌ی روی آن نیز موضوع آلارم را مشخص می‌کند. قابل ذکر است که اغلب مراکز آلارم به هشدار صورتی، شستی ریست و شستی تست لامپ نیز مجهز هستند.

مرکز آلارم چگونه کار می‌کند؟

برای انتخاب مرکز آلارم مناسب باید سوال هایی را مطرح کنیم. این سوال ها مربوط به مدل دستگاه، تعداد آلارم‌ها، تجهیزات کنترلی، محل نصب، احتمال توسعه و … خواهند شد. اما قبل از در نظر گرفتن این شرایط، بهتر است با روش کار مراکز آلارم آشنا شویم.

در تأسیسات حساس هر یک از رخدادهای مهم باید بلافاصله بررسی شوند. برای این کار تمام هشدارها و فرمان‌های مربوطه را جمع‌آوری کرده و در یک قسمت متمرکز می‌کنند. یکی از ابزارهای مهم برای این کار مراکز آلارم هستند. این تجهیز دارای ورودی و خروجی‌های زیادی بوده و می‌تواند بسیاری از خواسته‌های طراح را پوشش دهد.

هنگامی که از طرف تأسیسات به مرکز آلارم یک سیگنال هشدار فرستاده شود، یک یا چند لامپ روی مرکز روشن شده یا نوشته‌ای روی صفحه‌ی آن ایجاد می‌شود. لازم به ذکر است که مراکز آلارم جدید مجهز به صفحه نمایش بوده و خطاها را به صورت نوشتاری اعلام می کنند. در بیشتر موارد به همراه آلارم نورانی و نوشتاری یک آژیر نیز به صدا درآمده و اپراتور را احضار می‌کند.

معمولا اپراتور بلافاصله با فشردن شستی مربوط به آژیر، آن را خاموش کرده و سپس اطلاعات مربوط به آلارم‌ها را از روی چراغ‌ها و صفحه برداشت می‌کند. برخی از این آلارم‌ها فقط جهت اطلاع بوده و اپراتور می‌تواند بعد از برداشت اطلاعات آن‌ها را ریست کند. برای ریست کردن هشدارهای نورانی یا نوشته‌های روی صفحه، معمولا یک شستی روی مرکز آلارم و یا به صورت جداگانه در نظر گرفته می‌شود. آلارم‌های اضطراری یا فعال را نمی‌توان با فشردن شستی ریست پاک کرد. برای این کار باید علت صادر شدن هشدار بررسی و به سرعت رفع شود. با رفع علت هشدار می‌توان مرکز آلارم را ریست کرده و هشدارهای قبلی را حذف کرد.

تهیه‌ی‌ مرکز آلارم:

بعد از مشخص کردن خواسته‌های خود از یک مرکز آلارم می‌توانید ساخت آن را به شرکت‌های تولید کننده واگذار کنید، با مدل‌های ماژولار گزینه‌ی مورد نظر خود را بسازید و یا از مدل‌های آماده استفاده کنید. در نظر داشته باشید که پنجره آلارم‌ها در مدل‌های معمولی، قابل برنامه‌ریزی و قابل اتصال به شبکه‌های صنعتی ساخته می‌شوند. در مدل قابل برنامه‌ریزی می‌توان نمایش، تنظیمات ثبت و ذخیره‌سازی آلارم‌ها، ارسال آلارم‌ها، نوع آلارم، رله‌های خروجی، آلارم صوتی، زمان و … را تغییر داده و یا کنترل کرد.  در تصویر یک نمونه مرکز آلارم دیجیتال با صفحه‌ی نمایش و قابلیت درج آلارم‌ها به صورت نوشتاری را مشاهده می کنید.

این موارد توسط کلیدهای روی پنل یا اتصال مرکز آلارم به تجهیزات دیگر از جمله PLC، کامپیوتر و … انجام می‌شود.

در مدل سفارشی باید بر اساس کاتالوگ و راهنمای شرکت‌های سازنده، ابعاد، تعداد چراغ‌ها، رنگ چراغ‌ها، ولتاژ کاری، نوشته‌ی روی هر واحد، تجهیزات فرمان شامل شستی‌ها، سوئیچ‌ها، تجهیزات ریست، تست لامپ، خروجی آلارم صوتی و … را مشخص کرده و سفارش تولید دهید. برخی از شرکت‌ها برای سفارش مرکز آلارم اقدام به طراحی نرم‌افزار نیز کرده‌اند. با این روش شما می‌توانید به سادگی مرکز مورد نظر خود را طراحی کرده و تصویر آن را به صورت کامل مشاهده کنید. در تصویر یک نمونه پنجره آلارم به همراه شستی های کنترلی، تست لامپ، ریست و … را مشاهده می کنید.

در مدل‌های ماژولار ابتدا باید قاب مورد نظر را از نظر ابعاد انتخاب کرده و تجهیزات مورد نیاز را داخل آن قرار دهید. این کار شبیه به تکمیل کردن پازل بوده و در نهایت مرکز آلارم مورد نظر توسط شما ساخته می‌شود.

برخی از برندها مراکز آماده‌ی آلارم را ارائه می‌کنند. شما می‌توانید از بین مراکز آلارم نورانی، خام، مخصوص پست برق، ترانسفورماتور، ژنراتور، سیستم اعلام حریق و … گزینه‌ی مورد نیاز خود را تهیه و نصب کنید.

به عنوان مثال در تصویر زیر، یک مرکز آلارم آماده از نوع LED که با ابعاد استاندارد لوازم اندازه‌گیری ساخته شده را مشاهده می‌کنید. در این نمونه کافی ست آلارم‌های مورد نظر را روی لیبل‌ها نوشته و دستگاه را سیم‌بندی کنید. همان‌گونه که مشاهده می‌کنید این پنجره دارای کلیدهای تست لامپ، ریست و آلارم صوتی نیز می‌باشد.

نصب و سیم‌بندی:

برای نصب مرکز آلارم باید بهترین نقطه را از نظر شرایط محیطی، دسترسی و سیم‌بندی انتخاب کنیم.  این قطعه برای نصب به یک مربع یا مستطیل در سطح خارجی تابلو نیاز داشته و ابعاد آن باید متناسب با نوع مرکز آلارم باشد. برخی از مراکز آلارم با ابعاد استاندارد لوازم اندازه‌گیری ساخته شده و می‌توان آن‌ها را به سادگی در محل‌های تعبیه شده روی تابلو نصب کرد. در صورتی که ابعاد استاندارد نباشد، باید فضای مورد نیاز توسط لیزر، پانچ یا اره‌های عمودی ایجاد شود.

سیم‌بندی مرکز آلارم به نوع و تعداد ورودی و خروجی‌های آن بستگی داشته و نمی‌توان یک نقشه‌ی کلی برای تمام آن‌ها ارائه کرد. قبل از هرگونه اقدامی برای نصب و سیم‌بندی باید دفترچه‌ی راهنمای مرکز آلارم را مطالعه کنید. به عنوان مثال در تصویر زیر، یک مرکز آلارم با ترمینال‌های تغذیه، شانزده ورودی آلارم، خروجی آژیر، خروجی خطا، پورت اتصال شبکه و … را مشاهده می‌کنید. در مدل‌های قابل برنامه‌ریزی می‌توان از ولتاژهای مختلف برای تغذیه و ورودی و خروجی‌های دیگر استفاده کرد.

دوره ی تصویری تجهیزات کنترل و فرمان