کلید چپ گرد و راست گرد سه فاز

در برخی از تاسیسات مانند بالابرها، جرثقیل ها، سیستم های تخلیه بار و … نیاز است که جهت گردش الکتروموتورها عوض شود. در الکتروموتورهای سه فاز می توان با عوض کردن جای دوفاز، جهت گردش را تغییر داد. برای این کار می توان از کلید گردان چپ گرد و راست گرد (Motor Reversing Switch) استفاده کرد. این کلید دارای دو حالت وصل و یک حالت قطع بین آن ها بوده و در مدل های معمولی و برگشت فنری ساخته می شود. در مدل معمولی کلید می تواند در حالت های چپ گرد و یا راست گرد به صورت دائم و بدون نیاز به اپراتور کار کند اما در حالت برگشت فنری، با برداشتن دست از روی دسته، کلید توسط فنرهای تعبیه شده به حالت صفر برمی گردد.

دیاگرام:

در تصویر زیر دیاگرام فنی یک کلید چپ گرد و راست گرد سه فاز را مشاهده می کنید. در قسمت صفحه ی راهنما مشخص شده که کلید دارای یک حالت قطع و دو حالت وصل با زاویه ی ۶۰ درجه می باشد. زیر این قسمت یک کد وجود دارد که شرکت سازنده توسط آن نوع محصول خود را مشخص می کند. کلید در مجموع دارای ۶ ترمینال می باشد. ترمینال های ۲ و ۴ و ۱۰ برای سه فاز ورودی و ترمینال های ۱ و ۵ و ۹ برای خرجی در نظر گرفته شده اند. قابل ذکر است که الکتروموتور به صورت ستاره ی دائم و یا مثلث دائم به این کلید متصل می شود. در جدول پائین دیاگرام مشخص شده که در وضعیت صفر هیچ یک از ترمینال های خروجی به سه فاز متصل نیستند. در حالت یک، سه فاز ورودی به خروجی متصل شده و در حالت دو، جای دوفاز با یکدیگر عوض می شود.

کلید کنترل الکتروموتور

روش سیم بندی:

پس از نصب کامل کلید باید آن را سیم بندی کنیم. معمولا روی پلاک کلید یک جدول وجود دارد که مقدار توان الکتروموتوری های که می توانیم به آن متصل کنیم را بر اساس ولتاژ مشخص کرده است. پس از کنترل توان الکتروموتور و مطابقت دادن آن با کلید، سیم بندی را شروع می کنیم. در کنار هر ترمینال یک حرف و یا مشخصه وجود دارد که باید به آن ها توجه کنیم. برای بهره برداری باید سه فاز ورودی و سه فاز خروجی به سمت الکتروموتور را به ترمینال های مشخص شده متصل می کنیم. بهتر است از شماره سیم و یا سیم های رنگی برای این موارد استفاده کنیم.

تست و تنظیمات:

کلید چپ گرد و راست گرد المان تنظیمی نداشته ولی قبل از بهره برداری نیاز به تست دارد. تست های این کلید را می توان به دو گروه تست در بی برقی و تست در برق داری تقسیم کرد. برای انجام تست های نهایی این مراحل را انجام دهید:

  • از نصب صحیح و عمکلرد مکانیکی، اینترلاک ها و … کلید اطمینان حاصل کنید. کلید را چند بار قطع و وصل کنید.
  • با توجه به رنگ سیم ها، شماره سیم ها و کمک گرفتن از اهم متر، صحت مدار خود را کنترل کنید.
  • در قدرت های بالا و با استفاده از میگر، قدرت عایقی سیم ها و مقاومت پلاتین ها را کنترل کنید.
  • پس از کنترل نهایی، کلید را در وضعیت قطع قرار داده و مدار را برق دار کنید. برای قطع و وصل این کلید کافی است دسته ی آن را چرخانده و در مقابل وضعیت های موجود قرار دهید. برای وضعیت خاموش ممکن است عبارت های صفر یا OFF روی کلید نوشته شده باشد. در این مرحله نیز می توانید صحت اتصال سیم ها به ترمینال های ورودی را با یک اهم متر و یا فازمتر چک کنید.
  • با بازدید کردن شرایط مدار و بارهای متصل شده به خروجی کلید و الکتروموتور می توانید آن را در حالت یک یا راست گرد قرار داده و نتیجه را کنترل کنید. در صورتی که کلید جزئی از یک تابلو برق و یا مدار جدید می باشد، تست در شرایط برق دار فقط باید در صورتی انجام شود که کل کار تمام شده و هیچ کس روی آن مشغول به کار نباشد.
  • برای مشخص کردن توالی فازها می توان از توالی سنج، کنترل فاز و یا یک الکتروموتور سه فاز استفاده کرد. توالی را در حالت یک تست کرده و در صورت نیاز آن را تغییر دهید.
  • کلید را در حالت چپ گرد یا دو قرار داده و تغییر جهت توالی را تست کنید. جهت توالی در این حالت باید مخالف حالت یک باشد.
  • در پایان کلید را در حالت قطع قرار دهید.

کار با تجهیز:

بهره برداری از این کلیدها ساده و معمولا بدون نیاز به سرویس و نگه داری می باشد. در قسمت راهنمای کلید برای حالت قطع عبارت صفر یا OFF ، برای حالت راست گرد عبارت یک یا R و برای حالت چپ گرد عبارت دو یا L درج می شود. برای قطع و وصل کافی است دسته را چرخانده و در مقابل وضعیت مورد نظر قرار دهید. برخی از کلیدها ممکن است دارای سیستم های حفاظتی و اینترلاک باشند. جهت آشنایی با روش های بهره برداری از کلید ها لطفا مقاله ی مربوطه را مطالعه کنید.

اگر کلید از نوع برگشت فنری باشد، پس از رها کردن دسته ی آن، پلاتین ها تغییر وضعیت داده و به حالت صفر بر می گردند. هرگز سعی نکنید این کلید را با اشیای خارجی در وضعیت های دیگر قفل کنید. اطلاعات بیشتر در مورد مکانیزم کلیدها در مقاله ی دسته بندی کلیدها شرح داده شده است.

کلید کنترل الکتروموتور

دوره ی تصویری کلیدهای فشار ضعیف