شستی با عملگر عادی:

قبل از هر چیز باید عبارت عملگر یا Actuator در شستی ها را تعریف کنیم. به مکانیزم و قسمتی از شستی که در دسترس کاربران قرار می گیرد، عملگر گفته می شود. در تصویر زیر عملگر شستی تک مقاوم در برابر نفوذ اجسام خارجی به همراه رنگ های موجود  برای کاربری عادی را مشاهده می کنید.

با توجه به تنوع زیاد شستی ها، در این مقاله و مقالات بعد انواع آن ها از نظر مشخصه های ظاهری، نوع عملگر، وجود یا عدم وجود چراغ سیگنال و … بررسی شده است. با این اطلاعات می توانیم بهترین شستی را با توجه به المان های مداری، کاربری، محیط و … انتخاب کنیم.

در مدل های قدیمی هنگام تهیه ی یک شستی باید دقیقا خواسته های خود را مشخص می کردیم چون قابلیت تغییر در آن ها وجود نداشت. برای رفع این مشکل، شستی های نسل بعد به صورت ماژولار یا قطعه قطعه ساخته شدند. در این مدل انواع پلاتین، عملگرها، لوازم جانبی و … به صورت قطعات جداگانه ساخته شده و می توان آن ها را به سادگی انتخاب کرده و در کنار هم قرار داد.

اولین سوال که باید برای انتخاب شستی پاسخ داده شود این است که: دقیقا کاربری شستی چیست یا شستی برای چه کاری در نظر گرفته شده است؟

شستی ها از نظر نوع عملگر به دو گروه عادی و قارچی یا Mushroom تقسیم می شوند. عملگرهای عادی در انواع دایره، مربع و مستطیل شکل به صورت هم سطح، برجسته و با لبه ی محافظ در رنگ های مختلف ساخته می شوند.

این شستی ها برای کارهای عادی مانند راه اندازی، ایجاد تغییر در مدار، توقف و به عبارت کلی برای تمام حالت های آهسته، غیر ایمنی و غیر اضطراری استفاده می شود. در حالت های سریع،  ایمنی و اضطراری باید از عملگر های قارچی که دیاگرام متفاوتی دارند استفاده کرد.

شکل ظاهری شستی های عادی با توجه به محیط و دیگر اجزای تابلو برق انتخاب می شود. طبق تصویر زیر عملگرها می توانند هم سطح  یا Flush ؛ برجسته یا Extended و یا با گارد محافظ Extended with full guard باشند.

بعد از مشخص کردن نوع عملگر از نظر ظاهر، باید رنگ مناسب آن را انتخاب کنیم. طبق جدول زیر، رنگ بندی در عملگرها می تواند معانی مختلفی داشته باشد. در نظر داشته باشید بهتر است علاوه بر شماره ی شستی، رنگ آن نیز در دیاگرام های الکتریکی درج شود.

رنگ نوع فرمان
سبز استارت (روشن کردن)
قرمز شستی معمولی برای خاموش کردن و قارچی برای قطع اضطراری
زرد رخ دادن حالت غیر عادی و قرار گرفتن در شرایط احتیاط
سفید، آبی، سیاه هر عملی خارج از موارد فوق

در صورت نیاز، علاوه بر رنگ عملگر می توانیم از انواع چراغ دار  آن ها نیز استفاده کنیم. طبق تصویر زیر و گزینه a در این مدل یک چراغ به صورت داخلی در عملگر قرار گرفته و می تواند در مدار فرمان استفاده شود. این کار باعث کاهش حجم تابلو برق، سیم بندی و حذف یک چراغ سیگنال با نصب مجزا می شود.

قابل ذکر است که طبق تصویر و گزینه ی b دیاگرام شستی های چراغ دار با انواع معمولی متفاوت بوده و حتما باید مشخصه ی الکتریکی و اتصالات مربوط به چراغ آن ها به صورت کامل در نقشه ها آورده شود. چراغ این شستی ها  در انواع رشته ای و LED با ولتاژ های مختلف در بازار وجود دارد.

عملگرهای چراغ دار در مدل ها و رنگ های متنوعی ساخته می شوند. قابل ذکر است که عملگرهای اضطراری یا قارچی نیز می توانند ساده، چراغ دار و چراغ دار دو رنگ باشند. در جدول زیر، مفهوم رنگ چراغ در عملگرها شرح داده شده است.

رنگ وظیفه مفهوم روشن بودن
سبز استارت ماشین آماده به کار بودن ماشین
سفید شروع به کار یک قسمت از ماشین در حال کار بودن
قرمز توقف غیر اضطراری بهتر است از شستی چراغ دار قرمز صرف نظر شود.
زرد فعال کردن حالت احتیاط توجه، احتیاط

در عملگرهای چراغ دار ممکن است واحد ترانسفورماتور، فیوز و واحد تست لامپ نیز استفاده شده باشد. به عنوان مثال در صورت استفاده از ترانسفورماتور داخلی دیاگرام الکتریکی، طبق تصویر زیر خواهد بود.

در این دیاگرام مشخص شده که چراغ داخلی از نوع LED، ۶ ولت بوده که با استفاده از ترانسفورماتور کاهنده ی داخلی می تواند به شبکه ی ۲۲۰ ولت متصل شود.

در نهایت و بعد از انتخاب رنگ عملگر و سیگنال داخلی آن، می توانیم با انتخاب لیبل های مناسب آن ها را از یکدیگر متمایز کنیم. لیبل ها و نحوه ی تهیه ی آن ها در بخش لوازم جانبی شستی ها شرح داده خواهد شد.

دوره ی تصویری تجهیزات کنترل و فرمان