کانتر دیجیتال:

کانتر دیجیتال (Digital/ Electronic Counter) فاقد هر گونه قطعات مکانیکی بوده و دارای یک صفحه نمایش از جنس‌های مختلف مانند LED، LCD و … هستند. برای قرائت بهتر، برخی از کانترها دارای اعداد نورانی و برخی دارای نور پس زمینه هستند. کانترهای الکترونیک یا دیجیتال می‌توانند سیگنال‌های الکتریکی مانند انواع پالس، خروجی سنسورهای مختلف، سرعت، خروجی پیوسته و … را به تغییرات عددی تبدیل کنند. 

کانترهای دیجیتال سرعت پاسخ‌گویی، دقت و در نتیجه عملکرد بهتری نسبت به کانترهای مکانیکی و الکترومکانیکی دارند. این کانترها از نظر دامنه‌ی شمارش، نوع سیگنال قابل اندازه‌گیری، سرعت شمارش، نحوه‌ی ریست، خروجی رله از نظر نوع و تعداد و … در مدل‌های متنوعی ساخته می‌شوند. طبق تصویر زیر، برخی از کانترهای دیجیتال برای اندازه‌گیری زمان کار تجهیزات استفاده شده و می‌توانند زمان وجود یک سیگنال را بر اساس دقیقه و ساعت اندازه‌گیری کنند.

در این مدل از کانترها تعداد قطع و وصل مهم نبوده و معمولا انواع ریست به صورت دستی، الکترونیک و رله‌ی خروجی نیز وجود ندارد. این نمونه از ساعت‌های کار مانند نمونه‌های الکترومکانیکی برای برداشت دستی اطلاعات استفاده شده و معرف زمان کارکرد تجهیزات هستند.

ساعت‌های کار دیجیتال و الکترومکانیکی معمولا دارای دو ترمینال هستند. وصل این دو ترمینال به ولتاژ مشخص شده باعث برقراری تغذیه و اندازه‌گیری زمان به صورت هم‌زمان می‌شود. در نظر داشته باشید که قطع سیگنال باعث ریست شدن زمان اندازه‌گیری شده نخواهد شد.

کانترهای دیجیتال که برای شمارش پالس، سرعت، فرکانس و … استفاده می‌شوند کمی پیچیده‌تر بوده و در مدل‌های مختلف دارای ترمینال‌های تغذیه، ریست الکترونیک، قطع و وصل ریست توسط شستی روی کانتر، توقف شمارش، شمارش سریع، شمارش آهسته و … در ولتاژهای مختلف هستند.

به عنوان مثال به تصویر زیر، توجه کنید. این کانتر به باتری غیر قابل شارژ با طول عمر بالا مجهز بوده و به تغذیه‌ی خارجی نیاز ندارد. ترمینال شماره‌ی ۴ مشترک بوده و در تمام فرمان‌ها به شرح ذیل استفاده می‌شود:

  • اتصال ترمینال ۴ به ۵ برای شمارش سریع
  • به ۳ برای شمارش آهسته
  • به ۲ برای فعال کردن ریست
  • به ۱ برای ریست کردن مقادیر شمارش شده

کانترهای الکترونیک یا دیجیتال را می‌توان با شیوه‌های مختلف ریست کرد. در برخی از آن‌ها ریست دستی، در برخی ریست الکترونیک و در برخی هر دو گزینه وجود دارد.  ریست دستی بسیار ساده بوده و با فشردن شستی که روی قسمت بیرونی کانتر وجود دارد، انجام می‌شود. برای جلوگیری از ریست توسط افراد غیر مسئول، می‌توان این شستی را به صورت الکتریکی غیرفعال کرد.

در برخی کانترها برای غیرفعال کردن ریست دستی یک کلید بسیار کوچک در آن‌ها تعبیه شده است. این کلید به نحوی در کانتر تعبیه شده که برای دسترسی به آن باید درب تابلو برق و یا قاب کانتر باز شود. در نتیجه اگر درب تابلو برق‌ دارای قفل مناسبی باشد، دسترسی به این کلید امکان پذیر نخواهد بود. برای سهولت در تغییر حالت‌های ریست از فعال به غیرفعال، برخی از کانترها به یک ترمینال اضافی مجهز هستند. در این مدل اگر سیم مشترک به این ترمینال متصل باشد، ریست به صورت دستی فعال و در غیر این صورت غیرفعال خواهد بود.

در ضمن می‌توان از ترمینال دیگری برای ریست الکتریکی نیز استفاده کرد. با این کار وقتی سیم مشترک به ترمینال مورد نظر متصل شود، اعداد شمارش شده ریست خواهند شد.

برای این‌که در بازه‌هایی از زمان، اعداد شمارش نشوند، در بعضی از کانترها ترمینال توقف شمارش نیز وجود دارد. این ترمینال در صورتی که وصل باشد، پالس‌های جدید شمارش نشده و مقادیر قبلی حفظ می‌شوند. طبق تصویر زیر، این قابلیت را می‌توان برای عدم شمارش محصولات معیوب در یک خط تولید استفاده کرد.

یکی دیگر از خصوصیات مهم در کانترهای الکترونیک سرعت کار آن‌هاست. این مشخصه با واحد فرکانس یا Hz روی کانتر یا دفترچه‌ی راهنمای آن درج شده و بیان می‌کند که کانتر فوق چه تعداد قطع و وصل یا پالس را می‌تواند در یک ثانیه بشمارد.

در کانترهای مکانیکی و الکترومکانیکی این عدد با هرتز و در کانترهای دیجیتال با کیلو هرتز بیان می‌شود. البته این به معنی عدم توانایی اتصال لوازم سرعت پایین به کانترهای دیجیتال نیست.

در برخی از کانترها قابلیت شمارش پالس‌های سریع و آهسته به صورت هم‌زمان وجود داشته و برای این کار ترمینال‌های جداگانه‌ای نیز در نظر گرفته شده است. قابل ذکر است که اتصال این ترمینال‌ها به صورت اشتباه می‌تواند در شمارش صحیح و یا اندازه‌گیری سرعت و … اختلال ایجاد کند.

ورودی پالس سریع اغلب برای اتصال به سنسورها و لوازم الکترونیک که دارای فرکانس کاری بالا هستند طراحی می‌شود. به عنوان مثال و طبق تصویر زیر، بهتر است خروجی یک سنسور برای شمارش دورهای یک چرخنده یا سرعت آن به ورودی سریع کانتر متصل شود.

در طرف مقابل می‌توان از ورودی آهسته برای شمارش تعداد قطع و وصل‌های محدود و تولید شده توسط انواع رله‌های الکترومکانیکی، شستی‌ها، سنسورها با سرعت کار پایین و … استفاده کرد.

دوره ی تصویری تجهیزات کنترل و فرمان