کلید مقایسه ای یا مغایرتی

یکی از روش های کنترل تاسیسات الکتریکی و غیر الکتریکی در مراکز بزرگ و پیچیده مانند پست برق، مرکز کنترل، نیروگاه و … استفاده از تابلوهای دیاگرامی (Mimic Panel) می باشد. در این روش ارتباط بین تجهیزات روی تابلوها به صورت دیاگرام های فنی مشخص شده و از انواع کلید، سیگنال، سمافور (Semaphore Indicator) و … برای کنترل و نمایش وضعیت آن ها استفاده می شود. در تصویر رو به رو یک نمونه تابلوی دیاگرامی را مشاهده می کنید.

کلید مغایرتی

برای کاهش پیچیدگی و تعداد اجزای کنترلی و نمایش در این تابلوها، نوع خاصی از کلیدها تحت عنوان کلید مغایرتی یا مقایسه ای (Control Discrepancy Switch) ساخته شده است. این کلید برای کنترل و نمایش وضعیت بریکرها و سکسیونرها به صورت هم زمان در تابلوهای دیاگرامی استفاده می شود.

کلید مقایسه ای دارای یک دسته ی قطع و وصل چراغ دار، صفحه ی راهنمای گرد یا مربع و حالت های کاری مختلف است. چراغ تعبیه شده در دسته ی کلید برای نمایش اختلاف وضعیت کلید فرمان با کلید قدرت و نوع دایره ای یا مربع بودن صفحه ی راهنما، برای مشخص کردن نوع کلید قدرت مثلا بریکر یا سکسیونر در تابلوهای دیاگرامی طراحی شده است.

کلیدهای فشار ضعیف

در تصویر زیر دیاگرام الکتریکی یک نمونه کلید مقایسه ای را مشاهده می کنید. این کلید دارای دو حالت کاری دائم ۲ و ۳  با زاویه ی ۹۰ درجه (گزینه های a و d در تصویر بعد) و دو حالت موقت برگشت فنری ۱ و ۴ (گزینه های c و f در تصویر بعد) می باشد. حالت های ۹۰ درجه ی دسته به همراه چراغ آن برای نمایش وضعیت باز یا بسته بودن کلید قدرت استفاده می شود. در صورتی که موقعیت کلید فرمان با وضعیت کلید قدرت یکسان نباشد، لامپ روی دسته روشن خواهد شد. دو حالت موقت که می تواند به صورت برگشت فنری و یا فشاری باشد، برای ارسال فرمان باز و بسته شدن به کلید قدرت استفاده می شود.

کلید مغایرتی

در تصویر زیر حالت های کاری یک کلید مقایسه ای را مشاهده می کنید. این کلید در مجموع دارای دو حالت کاری و دو حالت فرمان می باشد.

کلید مغایرتی

در گزینه ی (a) کلید فرمان حالت وصل را نمایش می دهد. خاموش بودن چراغ روی دسته ی کلید فرمان به معنی این است که کلید قدرت نیز در همین وضعیت قرار دارد.

در گزینه ی (b) کلید فرمان حالت وصل را با چراغ روشن نمایش می دهد. روشن بودن چراغ به معنی این است که کلید قدرت در این وضعیت قرار ندارد. به عنوان مثال یک بریکر را در نظر داشته باشید که قبلا در حالت بسته بوده ولی در حال حاضر به علت یک اتصال کوتاه باز شده است. در این حالت روشن شدن لامپ روی دیاگرام بروز حالت غیر عادی را نمایش می دهد.

گزینه ی (c) نحوه ی ارسال فرمان وصل به کلید قدرت را نمایش می دهد. برای این کار ابتدا باید دسته را در حالت وصل قرار داد. با توجه به نوع کلید ممکن است فرمان وصل متفاوت باشد. در این کلید باید دسته را مقداری به داخل فشار داده و به سمت چپ چرخاند. با این کار فرمان وصل به کلید قدرت ارسال می شود. فرمان وصل از نوع برگشت فنری بوده و با برداشتن نیرو، کلید به حالت قائم بر می گردد.

در گزینه ی (d) کلید فرمان حالت قطع را نمایش می دهد. خاموش بودن چراغ روی دسته ی کلید فرمان به معنی این است که کلید قدرت نیز در همین وضعیت قرار دارد.

در گزینه ی (e) کلید فرمان حالت قطع را با چراغ روشن نمایش می دهد. روشن بودن چراغ به معنی این است که کلید قدرت در این وضعیت قرار ندارد.

گزینه ی (f) نحوه ی ارسال فرمان قطع به کلید قدرت را نمایش می دهد. برای این کار ابتدا باید دسته را در حالت قطع قرار داد. با توجه به نوع کلید ممکن است فرمان قطع متفاوت باشد. در این کلید باید دسته را مقداری به داخل فشار داده و به سمت راست چرخاند. با این کار فرمان قطع به کلید قدرت ارسال می شود. فرمان قطع از نوع برگشت فنری بوده و با برداشتن نیرو، کلید به حالت افقی بر می گردد.

دوره ی تصویری کلیدهای فشار ضعیف