سیگنال های ۳۶۰ درجه:

بسیاری از تأسیسات الکتریکی در سالن و محیط‌های باز  نصب می‌شوند. محیط‌های بزرگ در بخش‌های صنعتی مانند سالن‌های تولید، بندرگاه‌ها و … دارای شرایط خاصی از نظر نصب تجهیزات، تعداد زیاد ماشین‌آلات یا افراد، آلودگی‌ها، فاصله‌ی دید، زاویه‌ی دید، صدای زیاد، محدودیت در سیم‌کشی و … هستند.

این عوامل باعث می‌شوند تا برداشت اطلاعات از وضعیت ماشین‌آلات یا پیگیری کار افراد با مشکل روبه‌رو شود. به عنوان مثال یک اپراتور خط تولید لوله یا اپراتور کنترل جرثقیل، نمی‌تواند در یک محل ساکن بوده و در حین کار کلیه‌ی آلارم‌های مدار را کنترل کند. از طرفی تجهیزات اخباری مانند چراغ‌های سیگنال، مرکز آلارم، HMI و … دارای زاویه و فاصله‌ی دید بسیار محدودی هستند. به عنوان مثال حتما باید با فاصله‌ی چند متری و روبه‌روی یک چراغ سیگنال بایستیم تا روشن و خاموش شدن آن را تشخیص دهیم. پس از چه تجهیزات اخباری در این محل‌ها استفاده کنیم؟

برای رفع مشکلات فوق می‌توان از ترکیب آلارم صوتی و چراغ‌های قابل نصب روی دیوار، ماشین‌آلات، سقف، پایه و … استفاده کرد؛ به نوعی که ارتفاع مناسب و زاویه‌ی دید ۳۶۰ درجه داشته باشند. به عنوان مثال و طبق تصویر زیر برای هشدارهای تکی می‌توان از چراغ‌های رنگی استفاده کرد. این چراغ‌ها با توجه به نوع محیط می‌توانند مقاوم شده باشند.

در صورتی که تعداد آلارم‌ها بیش از یکی باشند، نصب چند چراغ جداگانه، منطقی نبوده و می‌توان از چراغ‌های چند رنگ یا برج‌های سیگنال (Signal Tower Light) استفاده کرد. این قطعات با پایه و یا به صورت مستقیم روی ماشین‌آلات، میز و … نصب شده و آلارم‌های سیستم را نمایش می‌دهند. از مزایای این قطعات می‌توان نصب سریع، زاویه‌ی دید ۳۶۰ درجه، تعداد آلارم و مدل‌های بسیار متنوع را نام برد.

LED های چند رنگ:

با توجه به مزایای LED ها و ساخت مدل‌های چند رنگ، استفاده از آن‌ها در سیستم‌های اخباری افزایش پیدا کرده است. به عنوان مثال و طبق تصویر زیر، با قرار دادن آن‌ها روی یک پایه می‌توان به صورت ۳۶۰ درجه رنگ آن‌ها را مشاهده کرد.

قابل ذکر است که روشن شدن هر یک از رنگ‌ها می‌تواند آلارم خاصی مانند در حال کار، آماده به کار، وقوع خطا و … را نمایش داده و نیازی به نصب سیگنال‌های مختلف با رنگ‌های مختلف نمی‌باشد.

چراغ‌های LED با مدل‌های متنوع مانند نور ثابت، چشمک زن، بیزر دار و … برای محیط‌های مختلف با IP بالا ساخته می‌شوند. ولتاژ کاری این قطعه بین ۲۴ تا ۲۳۰ ولت مستقیم و متناوب بوده و به راحتی می‌توان آن را در مدارها و تأسیسات مختلف نصب کرد. همانند چراغ‌های سیگنال LED این قطعه نیز دارای مصرف پایین، حرارت کم و عمر بسیار طولانی می‌باشد.

برج سیگنال:

طبق تصویر شماره‌ی ۲-۲۹، در برج‌های سیگنال از طبقات مجزا با لامپ یا محفظه‌ی رنگی استفاده می‌شود. این قطعه نیز بسیار آسان نصب شده و می‌تواند آلارم‌های مورد نیاز را به صورت ۳۶۰ درجه نمایش دهد. تفاوت اصلی برج سیگنال چند طبقه با LED های چند رنگ، در توانایی استفاده از رنگ‌های مختلف به صورت هم‌زمان است چون هر قسمت از برج سیگنال دارای یک لامپ و مدار مجزا می‌باشد. لازم به ذکر است که لامپ های برج سیگنال می تواند رشته ای و یا LED با ولتاژ های مختلف باشد.

به عنوان مثال می‌توان از روشن شدن تمام طبقه‌ها و یا ترکیبی از آن‌ها در برج سیگنال برای آلارم خاصی مانند در حال تعمیر استفاده کرد اما روشن کردن چند رنگ مختلف در LED ها باعث تولید رنگ جدیدی شده و ممکن است اپراتورها را دچار اشتباه کند.

برج سیگنال به صورت استوانه و مکعبی ساخته شده و می‌تواند هشدار دهنده و یا تجهیزی برای ارتباط دو طرفه باشد.

در بخش‌های قبلی شرح داده شد که هر آلارم نوری دارای محدوده‌ی خاص است. به عنوان مثال روشن شدن برج سیگنال در یک سالن یا بخش، نمی‌تواند اپراتور را از سالن دیگر به محل خطا احضار کند. برای رفع این مشکل می‌توان از ترکیب آلارم‌های صوتی و نورانی استفاده کرد. این کار در برج‌های سیگنال نیز انجام شده است یعنی شما می‌توانید از برج سیگنال معمولی و یا با آلارم صوتی داخلی استفاده کنید. طبق تصویر زیر، در برخی مدل‌ها بلندگو یا بیزر در بالاترین قسمت برج سیگنال تعبیه می‌شود.  آلارم صوتی در مدل‌های مختلف بوده و می‌تواند با فرمان‌های مختلف پخش شود. در برخی از برج‌ها قابلیت ضبط صدا و یا تغییر آلارم‌های صوتی نیز دیده شده است.

از آن‌جایی که برج سیگنال نیز همانند دیگر تجهیزات در معرض عوامل مضر مختلفی مانند نفوذ گرد و غبار، مایعات، گازهای قابل اشتعال و …  قرار دارد، مدل آن باید متناسب با محیط نصب انتخاب شود. به عنوان مثال شما نمی‌توانید از برج‌های معمولی در محیط‌های پر خط که حاوی غبار و گازهای قابل اشتعال هستند استفاده کنید. برای این کار و طبق تصوی زیر، تجهیزات باید در برابر عوامل مخرب ایمن شده و دارای گواهینامه‌های ضد انفجار (Explosion Proof) باشند. برای آشنایی با این گواهینامه می توانید مقاله ی تجهیزات ضد انفجار و کدبندی آن ها در استانداردهای NEC500، NEC505، IEC، EN و ATEX را مطالعه کنید.

برج سیگنال دو طرفه:

برج سیگنال معمولی فقط یک تجهیز اخباری بوده ولی می‌توان با مقداری تغییر آن را به یک دستگاه ارتباطی دو طرفه یا تجهیزی برای ثبت اطلاعات تبدیل کرد. یک برج سیگنال دو طرفه می‌تواند برای اعلام آلارم به برج‌های دیگر، مرکز کنترل، سیستم‌های اخباری دیگر، ثبت کننده‌ها و … استفاده شود. برج‌های دوطرفه برای نصب روی میز و ماشین‌آلات ساخته شده و می‌توانند دارای بیزر، بلندگو، چند شستی یا کلید فرمان باشند. به عنوان مثال و طبق تصویر زیر، اپراتور بدون ترک میز کار خود و با فشردن شستی خاصی می‌تواند یک رنگ را روشن کرده و اعلام کند که به کمک نیاز دارد و یا انجام کاری را به اتمام رسانده است.

در طرف مقابل روشن کردن رنگ‌های مختلف و یا هشدارهای صوتی توسط مرکز کنترل می‌تواند پیام‌هایی را مانند وقت استراحت، مراجعه به مرکز کنترل، تغییر روش کار و … به اپراتور اعلام کند. در مراکز پیشرفته و دقیق، تمام تغییرات در روشن و خاموش شدن سیگنال‌های مختلف ثبت شده و در تحلیل کار اپراتورها و یا سرپرست‌ها و … استفاده می‌شود.

شاید این تجهیز در نگاه اول مفید نباشد اما تصور کنید که باید تعداد زیادی مونتاژ کار را در یک خط تولید سرپرستی کنید. با نصب این تجهیز از ترک میز کار به علت‌های مختلف جلوگیری شده و مواد مورد نیاز هم به سرعت در اختیار افراد قرار می‌گیرد. تمام موارد ذکر شده باعث افزایش راندمان، سرعت تولید، کاهش مصرف انرژی، هزینه‌ها و … خواهد شد.

برج سیگنال تحت شبکه:

استفاده از برج سیگنال در ارتباط‌های دوطرفه و سیستم‌های جمع‌آوری اطلاعات نیاز به سیم‌بندی‌های زیادی داشته و هزینه‌های نصب، بهره‌برداری و تعمیرات آتی را افزایش می‌دهد. از طرفی استفاده از این سیستم باعث اشغال خروجی‌ها و ورودی‌های تجهیزات کنترلی مانند رله‌ها و PLC ها شده و تعداد آن‌ها را افزایش می‌دهد.

برای حل این مشکل از تکنولوژی انتقال اطلاعات استفاده می‌شود. اغلب کنترلرها و دستگاه‌های امروز مجهز به پورت‌های صنعتی و عمومی‌ مانند اترنت، USB، RS232، RS485 و … هستند. این پورت‌ها جهت انتقال حجم بسیار زیادی از اطلاعات بین سیستم‌ها در نظر گرفته شده و به سرعت در حال رشد هستند.

به عنوان مثال می‌توان با استفاده از پورت‌ها و شبکه‌ها چندین PLC، HMI، رله‌های کنترلی، سیستم‌های امنیتی و … را به یکدیگر متصل کرد. اتصال پورت‌ها به یکدیگر از نظر سیم‌بندی و فیزیکی بسیار ساده بوده و هزینه‌ی پایینی دارد. طبق تصویر زیر، سیستم‌های اخباری از جمله مرکز آلارم و برج‌های سیگنال نیز به گروه شبکه‌های صنعتی پیوسته‌اند.

برج‌های سیگنال دارای پورت با دو روش نصب می‌شوند. می‌توان لامپ‌ها را توسط خروجی‌های دیجیتال روشن و خاموش کرد و اطلاعات مربوط به آن‌ها را از طریق شبکه جمع‌آوری کرد و یا کلیه‌ی دستورهای خاموش و روشن شدن لامپ‌ها از طریق شبکه اعمال کرد.

برج سیگنال بدون سیم:

استفاده از پورت‌های صنعتی تا حد زیادی از سیم‌بندی‌های معمول کاسته و روش‌های کنترل را ساده‌تر می‌کنند. با توجه به مزایای بسیار زیاد این شبکه‌ها، می‌توان برای تجهیزاتی مثل برج سیگنال و مراکز آلارم از امکانات بیشتر هم استفاده کرد. همانند شستی‌ها، جوی استیک‌ها و …، برج‌های سیگنال نیز به سیستم انتقال اطلاعات به صورت بدون سیم مجهز شده‌اند. این برج‌ها می‌توانند ضمن دریافت فرمان جهت نمایش آلارم‌های نورانی، اطلاعات هشدارها را به مرکز کنترل، نمایشگرهای خارج از سالن، برج‌های دیگر، شبکه‌ی اتوماسیون داخلی و … به صورت شبکه‌ی کابلی یا وایرلس مخابره کنند.

برج‌های وایرلس در مدل‌های مختلف از نظر تعداد طبقات، رنگ، نوع ارتباط و … ساخته می‌شوند. بزرگ‌ترین مزایای این برج‌ها این است که می‌توان به سرعت و بدون محدودیت آن‌ها را نصب و پیکربندی کرد. به عنوان مثال و  طبق تصویر زیر، می‌توان تمام اطلاعات برج‌های سیگنال یک‌طرفه را به واسطه‌ی تکنولوژی وایرلس در مرکز کنترل جمع‌آوری کرد. این کار مزایای زیادی از جمله توانایی کنترل تعداد زیادی دستگاه توسط یک اپراتور، ثبت و ذخیره‌سازی آلارم‌ها، اطلاعات، صدور فرمان به سیستم‌های اتوماسیون و … را بدون کابل دارد.

برج‌های وایرلس نیز در مدل‌های یک‌طرفه و  دو طرفه ساخته می‌شوند. در  مدل‌های دوطرفه، ضمن نمایش آلارم نورانی امکان ارسال و دریافت هشدارها به صورت بدون سیم هم وجود دارد. به عنوان مثال و طبق تصویر زیر می‌توان ماشین‌آلات، افراد و پروسه‌های متعددی را در یک خط تولید به واسطه‌ی برج‌های وایرلس دو طرفه مدیریت کرد.

به علت وجود سه روش کنترل با سیم، با کابل شبکه و به صورت وایرلس در یک برج سیگنال، می‌توان تجهیزات را از نظر موقعیت در شبکه و نحوه‌ی ارسال و دریافت اطلاعات با انعطاف بالایی نصب کرد. در نظر داشته باشید که ممکن است قابلیت‌های ذکر شده در برندها با هم تفاوت داشته باشد. لطفا قبل از تهیه‌ی تجهیزات به صورت کامل خواسته‌های خود را با توانایی‌های دستگاه مطابقت دهید.

برخی از این روش‌ها عبارت‌اند از:

  • اتصال با سیم به ماشین‌آلات جهت نمایش آلارم‌های نورانی و ارسال یک‌طرفه‌ی اطلاعات به صورت بدون سیم برای برج‌های دیگر، کامپیوتر، PLC، تلفن همراه، تبلت و …
  • اتصال با کابل شبکه به کامپیوتر و دیگر کنترلرها جهت نمایش آلارم‌های نورانی و ارسال یک‌طرفه‌ی اطلاعات به صورت بدون سیم برای برج‌های دیگر، کامپیوتر، PLC، تلفن همراه، تبلت و …
  • جمع‌آوری اطلاعات به صورت بدون سیم از دستگاه‌ها، PLC ها و برج‌های دیگر و انتقال آن‌ها توسط کابل شبکه یا سیم
  • ارتباط دو طرفه با کامپیوتر و کنترلرها تحت کابل شبکه‌ی کابلی و ارتباط دو طرفه به صورت بدون سیم با دیگر تجهیزات
دوره ی تصویری تجهیزات کنترل و فرمان